Triggol Sultan

- F.J. vd Merwe

Triggol Sultan ( N. Koper x Triggol Misty) se roemryke loopbaan as skouperd en teelhings het afgeskop toe hy in 1977 in Pretoria, op die eerste kampioenskapskou vir Nooitgedachters,  die eerste prys verower het in ‘n groot klas vir geregistreerde Nooitgedachter hingsvullens onder 1 jaar. Hy was ook die junior kampioenhings in daardie jaar. Die beoordelaar het hom beskryf as uitstaande in sy jaargroep  op grond van sy bouvorm en kwaliteit.  Die trotse eienaars was Dirk en Rita vd Merwe van die toe betreklik  nuut gestigte Botanica en Dirita  Stoetery. Hulle het as een van die eerste toevoegings tot die stoet, op advies van Dr Stroebel Hofmeyr, die merrie Triggol Misty, ‘n dogter van N. Koper met haar hingsvul van dieselfde Koper,  van die Triggol Stoetery aangekoop. Misty was ‘n dogter van N. Steffie en Sultan se stamboom op papier,  toon dus dat hy sterk ingeteel was op van die beste ou Nooitgedachter bloedlyne nl. die hings N. Mac en die merries N. Stella en N. Kwagga. Laasgenoemdes was al drie perde met besondere goeie ry-eienskappe. Dit is jammer dat N. Mac, wat ook die vaar was van N. Predikant, nie destyds op groter skaal as teelhings gebruik was nie.

Die inligting op die geboortekennisgewing vir die hingsvul van N. Misty  is deur die verantwoordelike persoon by die Triggol Stoetery aan Dirita  verskaf en as daar later, op grond van Sultan se bouvorm, by sommige mense geregverdigde twyfel ontstaan het oor of hy werklik so ingeteel op N. Koper was, moet die stoetery waarin hy gebore is die “eer “ ontvang vir die suksesvolle, waarskynlik  onbewustelike,  inbring van “nuwe bloed” op daardie kritieke stadium van die ras se ontwikkeling toe die perde so sterk ingeteeld was. Sultan en sy nageslag het verseker ‘n groot rol gespeel in die suksesvolle verdere ontwikkeling van die Nooitgedachter oor die afgelope 30 jare.

Die stigting van die Botanica en Dirita Stoetery, waar Sultan naby Pretoria sy loopbaan begin het, het in sigself ook  in ‘n sekere sin ‘n nuwe era in Nooitgedachter-teelt ingelui. Waar die Departement van Landbou en die Nooitgedacht Proefplaas naby Ermelo, in die voorafgaande jare die nuwe ras probeer bekend stel en vermeerder het deur die werwing van medewerkers uit boeregeledere, was die vennote in die Botanica Stoetery  van die eerste professionele mense en kapitaal kragtige “dorpenaars” wat Nooitgedachters aangekoop en op redelike uitgebreide skaal begin teel en skou het. Na die 1977 Pretoria skou het hulle ook vir Beracha Katinka, dragtig met Botanica Konstant, as ‘n uitstekende belegging vir die toekoms aangekoop. Op ‘n stadium, in die vroeg 1980’s het die Botanika en Dirita Stoetery 14 merries en drie hingste, waarvan Predikant een was, in die stoet gebruik en ‘n beduidende invloed op die verdere ontwikkeling van die nuwe ras uitgeoefen.

Die bestuur van die Botanica stoet was op ‘n besondere hoë standaard onder aanvoering van Dirk en Rita  vd Merwe .  Sultan het in ‘n model “huis”groot geword en het al die moontlike geleenthede gekry om as ryperd en stoethings te ontwikkel. Waar hy as vul donkerbruin (feitlik swart)  was het hy spoedig, soos sy ma,  blouskimmel geword. Onder die saal het hy goeie afrigting van geskoolde ruiters soos  Noeleen Sloet en ook Izak Hofmeyr ontvang. Hy het talle pryse op skoue, ook in oop klasse, verower.  Toe hy sy laaste jare in Noordhoek, naby Kaapstad,  geniet het, is hy deur ‘n ander ervare ruiter Karin Nieuwoudt gery en dikwels met sukses deel geneem aan dressuurklasse. Me Nieuwoudt het spesiale melding gemaak van sy innemende persoonlikheid en onbesproke gedrag op skoue en plesierritte war hy as hings, tussen merries en ander vreemde perde, nooit “lastig” was nie.

Sultan het die tipiese Nooitgedachter bouvorm gehad met ‘n mooi besnede maar manlike kop, skuins skouer, diep bors,  kort rug en beter agterkwart as meeste Nooitgedachters van daardie tyd. Met 150 cm skouerhoogte  het hy net die regte grootte vir ‘n ideale Nooitgedachter gehad.  Die enigste “fout” wat beoordelaars kon vind was dat hy in die voorbene “lig onder die knie “ was. In die ou dae, toe die Regering nog perde vir militêre doeleindes aangekoop het was die pypbeen omvang een van die belangrike kriteria wat selfs met ‘n maatband gemeet was. Vir die hedendaagse gebruik van perde is dit nie meer so belangrik nie. Hy was ‘n goed gebalanseerde perd met lewendige beweging en ‘n besondere mak en gewillige geaardheid.  Sultan het verskeie junior- en senior kampioenskappe as teelhings op verskillende skoue gewen. Hy was een van vier Nooitgedachter hingste wat geselekteer was om in 1981 die Republiekfees rit vanaf Pietersburg (nou Polokwane) tot Durban mee te maak en  te voltooi.

Nadat hy teelouderdom bereik het, is Sultan ruim gebruik in die Botanika en Dirita  Stoetery en mettertyd ook deur ander telers veral in die Daydream Stoetery by Arnot en die Kingsdale Stoetery naby Oos Londen. Vandag kom sy naam in talle Nooitgedachter stambome voor. Van sy vullens soos Botanica Karamba en Botanika Katima het in eie reg uitmuntend op skoue presteer en nageslag gelaat. Mnr Hennie Ahlers wat, saam met sy oorlede vrou Antjie, vir Karamba op 7 maande ouderdom aangekoop en vir jare as stoethings gebruik het,  het noem talle voorbeelde van die wonderlike persoonlikheid wat Karamba gehad het. Sultan het sy mooi persoonlikheid en werkywer konsekwent op sy nageslag oorgedra. Terwyl hy sy laaste jare in Kaapstad deurgebring het, is hy ook vir kruisteling gebruik en het een van sy vullens uit ‘n Trakehner merrie uitstaande prestasies in drie-fase kompetisies behaal. Sultan is in 1996 in Noordhoek oorlede.